Vandaag zes maanden geleden werd Tijd van dwang de wereld in gestuurd. En wat een rit is het al geweest. Onderweg lieten enthousiaste lezers weten wat ze van het boek vonden – de andere zwegen waarschijnlijk, ha! Ik heb wat geaarzeld om er enkele van te delen, maar ze zijn zo mooi. En de Tip in de Standaard der Letteren deze zomer gaf ook een duwtje. Zo blijft het verhaal van Cel en zijn familie, van oorlog en lockdown, van liefde en honger verder leven.
Uw bijzondere boek is uit ! Wat een parel. Voor mij volledig evenwaardig aan Oorlog en Terpentijn. Met dit boek heeft u een prachtig monument gemaakt voor uwgrootvader en grootmoeder. (Linda R.)
Sommige verhalen tonen hoe geschiedenis niet alleen in grote gebeurtenissen zit, maar vooral in het leven van gewone mensen. Tijd van dwang is zo’n boek. Het verhaal groeide langzaam onder mijn huid. Hoe verder ik las, hoe meer het me aantrok. De rijke, soms poëtische taal versterkt dat gevoel. Het boek wisselt tussen het coronatijdperk en de Tweede Wereldoorlog. Die combinatie werkt sterk en blijft helder: je voelt waar feiten overgaan in de verbeelding van de schrijver. Ook de subtiele parallel tussen oorlog en lockdown — vooral in gevoelens van eenzaamheid en isolement — maakt het verhaal herkenbaar. Tijd van dwang iseen boek dat langzaam zijn kracht toont en je doet nadenken over hoepersoonlijke verhalen en grote geschiedenis met elkaar verweven raken. (Hilde B.)
Amaai. Twee woorden: proficiat en dank u.
Proficiat voor uw boek. Ik heb uw boek in twee dagen gelezen.Weet dat het van mijn middelbaar geleden is dat ik deze vorm van literatuurgelezen heb. Ik ben een non-fictielezer. En dat ik een reputatie heb om na één bladzijde meestal twee uur realiteit kwijt ben door in te slapen.
Maar nog meer een dank u. Ik heb mezelf tegengekomen tijdens het lezen. Vanaf blz 289 heb ik gelezen met een traan op mijn wang. Ik heb nooit geweten dat ik ontroerd en betrokken kon geraken in het lezen van een boek. Voor mij een ware ontdekking. (Guy M.)
Enkeleweken lang trakteerde ik mezelf voor het slapengaan op een stukje Tijd van dwang en wat ik al vreesde, is uitgekomen. Het boek is uit en ik moet wennen. Wat heb ik gehouden van mijn dagelijks moment in de elkaar creatief overlappende werelden van Peter Mangel Schots en zijn grootvader, de laatste een dwangarbeider in nazi-Duitsland, de eerste in zelfgekozen isolatie samen met zijn moeder in het (groot)ouderlijk huis in coronatijd, hermetisch gescheiden van zijn vriendin, die met haar eigen bejaarde vader in een vergelijkbare bubbel leeft. Er is gemis, veel gemis. In elk van de twee verhaallijnen. De kleinzoon mist bij zijn grootvader soms de verwoording ervan, maar heeft hem zo goed gekend dat het ook voor de lezer niet als heiligschennis aanvoelt wanneer hij met de gaten tussen de onderdelen van het nagelaten oorlogsdagboek zelf aan de slag gaat. Als een wikkende en wegende ‘gluurder’, als een chroniqueur van kwetsbare levens. Heeft vava iemand vermoord? Zelfs dat zou kunnen. In Tijd van dwang neemt de auteur al deze wederwaardigheden vast en schikt ze – teder bijna – onder een liefhebbende mantel. Diezelfde houding typeert ook zijn eigen verhaal en de beschrijving van het samenleven met zijn moeder. Prachtig zijn de passages waarin hij zich verbeeldt weer oog in oog te staan met zijn grootvader, letterlijk in diens sporen loopt of het laatste wat van hem overblijft – wanneer zijn graf wordt opgeruimd, zijn knekels opgegraven – gadeslaat vanuit een boom, als een moderne Zacheüs. Daarnaast is hij vorser. Dagen brengt hij door met het lezen van getuigenissen, vakliteratuur, het bekijken van Youtube-filmpjes, reportages, … Uiterst zorgvuldig (maar voldoende verteerd om de cadans van het verhaal niet te verstoren) brengt hij verslag uit van de historische achtergrond waartegen zijn personages zich bewegen. En net als jedenkt dat alle registers die hij meester is wel de revue zijn gepasseerd, ontvouwt zich de erotiek en neemt je mee in een wervelende passage waarin het onderdrukte lichamelijke smachten naar de geliefde wordt bezongen. Een literairhoogtepunt dat nazindert. Jaren heeft Peter aan het boek gewerkt, het is dan ook een meesterstuk geworden. (Elisa C.)