Pairing, het samenbrengen van verschillende dingen, dat is wat ik even ga doen in deze post. Na de hectische weken van de boekrelease kreeg de boogpees wat rust. Daardoor moet ik het nu over meerdere zaken hebben, maar ze combineren lekker. Al kan ik niet garanderen dat ik de cirkel op het einde rond zal zijn.
Bookpairing dus, om te beginnen. Ik kende al foodpairing, het uitzoeken van de juiste drank bij gerechten, maar nu blijken slimme boekhandelaars ook aan bookpairing te doen – of zo lijkt het toch. In Barbóék inLeuven ligt Tijd van dwang naast Absolute democratie van Ilja Leonard Pfeiffer. Treffend. Mijn roman portretteert mensen die geleden hebben onder het in elkaar stuiken van de democratie. Ik denk dat beide boeken op hun eigen manier waarschuwen, Pfeiffer met analyses en inzichten, mijn roman met de herinnering aan pijnlijke gebeurtenissen.
Dat zoiets hard nodig is bleek nog geen twee weken geleden, toen extreemrechtse horden onder aanvoering van het NSV Leuven overspoelden en in geweld dompelden – zij hadden de stad helaas wel gevonden (sta me deze kleine knipoog toe naar de bookpairing in Boekarest). We bevinden ons in een tijdsgewricht waar democratische en autoritaire krachten met elkaar in de clinch gaan. Zoals paus Leo XIV het vandaag nog zei: Een handvol tirannen is bezig de wereld te verwoesten. We moeten ons daartegen blijven verzetten, met alle beschikbare middelen, zoals de weerstanders van tachtig jaar geleden (ja, daarmee maak ik al een eerste cirkeltje snel rond om deze tekst niet te lang te laten worden).
En dan vorige week, toen woonde ik de theatervoorstelling De orde van de dag van Het Nieuwstedelijk bij, die Stijn Devillé gebaseerd heeft op de roman van Eric Vuillard. Die verhaalt onder meer de (niet al te onwillige) onderwerping van de Duitse captains of industry aan het naziregime. Bayer, Siemens, AG Farben, BMW, ze zijn er allemaal bij. Prachtig stuk, met een verbluffende Sara Vertongen als Führer: ga kijken als je nog ergens tickets vindt! Op een bepaald moment gaat het over de Fremdarbeiter, buitenlandse dwangarbeiders die de Duitse fabrieken draaiende moeten houden. En ik besef plots dat mijn grootvader daar ook ergens tussen liep, met zijn ziel onder zijn arm. Wanneer hij niet in de bouw tewerkgesteld werd, arbeidde hij in de fabrieken van Krefeld en Stettin, bij Meister & Sohne, Ecken, Kleinewefers en andere. De tranen springen me in de ogen bij die serendipiteit, krop in de keel.
Die krop kwam weer terug eergisteren bij mijn tweede inleessessie in de Luisterpuntbibliotheek, en dat zal niet voor het laatst zijn. Maar ik kon ze in bedwang houden. Haha, dwang, dan toch nog het cirkeltje rond.
